Parkinson ve Zihinsel Sağlık: Depresyon ve Anksiyete ile Başa Çıkma Stratejileri

Posted by Hasan Kerem Manav on 2024-08-01

Parkinson hastalığı, ruh halimizi düzenleyen serotonin hormonunu etkileyerek depresyon riskini artırabilir. Bir hareket bozukluğu olarak bilinen ve başlıca tremor, rijidite, bradikinezi gibi semptomlarla karakterize olan bu hastalıkta motor semptomların ön plana çıkması nedeniyle depresyon, anksiyete bozukluğu, gündüz uykululuğu, uykusuzluk gibi hastanın yaşam kalitesini belirgin ölçüde düşüren non-motor semptomlar genellikle göz ardı edilmektedir. Parkinson hastası kişilerin büyük kısmı hayatlarının bir noktasında depresyona girerler. Bu durum hem erken, genç yaşta parkinson hastalığına yakalanan hastalar hem de diğer 50 yaş üzeri hastalar için geçerlidir. Araştırmalar parkinson hastalarının en az yüzde 50'sinin hastalıkları sırasında bir tür depresyon yaşadığını ve bu durumun anksiyete bozukluğuna dönüşme ihtimalinin güçlü olduğunu göstermektedir. Depresyon parkinson belirtileriyle iç içe geçtiğinden genellikle gözden kaçar veya yetersiz tedavi edilir. Bu nedenle semptomlarının farkında olmak, hastalıkta depresyonun yaygın olduğunu bilmek önemlidir. Bu sayede depresyon yaşandığında etkili bir şekilde tedavi edilebilir.

Parkinson neden diğer hastalıklara oranla daha fazla depresyona neden oluyor?

Bu durumun iki ana nedeni vardır. İlk olarak depresyon, hastalığın getirdiği zorlukların bir sonucudur. İkinci olarak da, parkinson hastalığından kaynaklı beyinde meydana gelen kimyasal değişimler ve kullanılan ilaçların yan etkileri depresyona neden olabilir.

Depresyon parkinson hastalarında hangi sorunlara yol açar?

Parkinson hastalarında depresyon hastalıkla iç içe geçmiştir. Her ikisi de birbirinin semptomlarını kötüleştirir. Depresyon düşük yaşam enerjisi, kilo kaybı, uykusuzluk ya da aşırı uyku hali, korkulu rüyalar, intihar düşüncesi, normalden farklı olarak sabahları çok erken uyanma gibi sorunlara neden olur.

Tedavisi

Depresyon, motor semptomlarında kötüleşmeye neden olabileceğinden mutlaka tedavi edilmelidir. Bununla ilgili ilaç tedavisi uygulanabilir. Parkinson rahatsızlığının diğer belirtilerini tedavi etmek için kullanılan bazı ilaçların aynı zamanda antidepresan etkileri vardır. Ayrıca bazı parkinson ilaçları ile antidepresanların birlikte kullanımı istenmeyen yan etkilere neden olabilir. Bu sebeple parkinson hastaları doktor kontrolü olmadan antidepresan kullanımından kaçınmalıdırlar. Depresif ruh halinden kurtulmak adına; sosyal yaşama adapte olmaya çalışmak, konuşmak, temiz hava almak, sosyal faaliyetlere aktif olarak katılmaya çalışmak vb. günlük yaşama dair yapılacak faaliyetler hem depresyona iyi gelir hem de parkinsonun etkilerini azaltmaya yardımcı olur. Sadece ilaç kullanılan antidepresan tedavisi, çeşitli yaşam değişiklikleri yapılmadan etkili bir tedavi olmayacaktır.

Kaynakça

Parkinson, H., Depresyon, A., Bozukluğu Ve Uyku, K., Değerlendirilmesi, Büyükkoyuncu Pekel, N., Yildiz, D., Siğirli, D., Güneş, A., Seferoğlu, M., Bilimleri, S., Bursa, Ü., İhtisas, Y., Ve, E., Hastanesi, A., Birimi, N., Üniversitesi, U., Fakültesi, T., Dalı, A., Nilüfer, B., & Pekel, S. (2017). ÖZGÜN ARAŞTIRMA. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 43(3), 91–96. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/421472
BBC News Türkçe. (2014, August 18). Parkinson hastalarında depresyon daha yaygın. https://www.bbc.com/turkce/haberler/2014/08/140818_parkinson_depresyon_hastaligi
Tokçaer, A. B. (2003). Parkinson Hastalığında Depresyon ve Tedavisi. Makale | Türkiye Klinikleri. https://www.turkiyeklinikleri.com/article/tr-parkinson-hastaliginda-depresyon-ve-tedavisi-35065.html